HomePoem/SoloThe Old Samoan Funeral Poem for Tātō of Safune

The Old Samoan Funeral Poem for Tātō of Safune

The funeral dirge for Tātō of Safune belongs to an older Samoan world where poetry, chiefly memory, land, and family history were carried through spoken and sung language. Img: Latu Latai, “From Open Fale to Mission Houses,” ANU Press, 2014. Original fale image credited in the chapter to the Multimedia Unit, National University of Samoa. Colour treatment by Samoa Newshub.
- Advertisement -spot_img

The following old Samoan funeral poem was recorded by Rev. George Pratt in A Grammar and Dictionary of the Samoan Language, first published in 1862. Pratt describes it as a poem of considerable length composed in honour of Tātō of Safune.

The poem is presented here as part of Samoa Newshub’s work to preserve old Samoan language, poetry, and historical memory.


‘O le ifā mai, aue, ifā mai, Tolilā‘au e Tolilā, I ‘A ‘o ai le taiā i fafo? ‘Ua le migao, ‘ua tala po; Se‘ia ao e fa‘ataiō, E alaga, ‘ua lato le malō; ‘Ua siofa le lagi, ‘ua faō. ‘A matou faamavae ai, Saivaiaso, ma Tu‘uiletai, Lu‘ulaufasa ma Tagatānu‘u. ‘O i maua na ua o mai, Na ma ‘Olo‘apu mai Vaiafai; Na ma sailia Faufiifeteai, Ai se mea o saosao fa‘i ai. ‘O Sinasegi ma Sinava‘ava‘ai, Ai se alofa lua ta‘ua mai, Sau i lona lumāfale māvae. Na ma ‘Olo‘apu mai Fale‘afa; ‘O le ā malu ifo sa Tuala. ‘A o‘o ifo le fulugāva‘a. Talofa i nai tulafale, ‘A tau ina tatou fetea‘i, Ai lau teva nei, e le afe, ‘Ua futu, ‘ua so‘o le atu sasa‘e, ‘O sa‘ili i le tafatafa‘i lagi. Se ā ‘ea lenei? ‘ua ta te‘i, Segia mai mauli, ‘ua ta fefe! Ta ‘ino‘ino i Malaga ‘au‘e; Sa fai atu lava ‘o le va‘a tele, Fai lā a tatou gae‘e; Ia te lavatia tai tetele. Ia te tino e faasau e Meto; E te alo e mau lava i le solo. Se fa‘amomo‘i loto, se tu‘u faleupolu. Fa‘afono atu lo tatou na motu, Si‘osi‘omia le va‘a la ono. Filoliupo ma Lemaluosaamoa, Avatu i lau e fai ma faaoso, I malū atu, ‘a ‘ua ma i le motu, Na ma sa‘ilia Naumatiutuloa, Pe maua i le vavaloloa? Se gutupoto ia te talasāloa, O ali‘i ‘ua ifinā ‘atoa. Sema e, ‘o ai ‘ea e pisa? Pe se soa le va i le faga? Pe ni fa‘aili ‘ua tata? Ofo mai se tautai pagotā, Na ‘o Leasionō, ma Utā Lesione, ma Palepaleaoa, Si‘i ifo le va‘a e nofofā; ‘A e to‘alima i Agalela. E ifo a‘u ma tagi, ‘a ‘ua lupea sina tu‘itu‘i Le Atua e, to mai sau pule, Fofisa‘iina mai Fuatatufi, Se‘ia to ane se matai tuli. Fofisa‘iina mai i Fuailalama Ia Safune, ‘o ta‘ua o le pala; Nī nai pu‘u ma mai La‘afa‘aga; Na ‘o Su‘esu‘e lea ma Taga. Avatu i laua e fai ma papa Ia Va‘e‘au, e fai mou va‘a; Tofoilevao e fai ma malama. Alu atu Manu e ta‘ai tapā‘a; Lo outou ili, ‘o le sau Lava‘a; ‘A e matafi ane ao valevale, Ai le fualupe e tāu tasi. Talofa i le fu‘a, nei tauvale, Ne‘i le ‘auga le fao-tato Ape ane, ‘a ni mea fa‘amālāma Avatu le tuaefu e togisala ‘A e tautua na Lēuaiva‘a.

Source: Rev. George Pratt, A Grammar and Dictionary of the Samoan Language, first published 1862. The poem is recorded as a funeral dirge in honour of Tātō of Safune. The original year of composition is not given.

- Advertisement -spot_img
- Advertisement -
Stay Connected
Must Read
- Advertisement -
Related News
- Advertisement -